داستان ما: به باور من، ایمنی و بهداشت، فقط پر کردن یک‌سری چک‌لیست و آمار و ثبت رویدادها نیست. حتی در مورد دور شدن از خطر هم نیست؛ بلکه یک داستانه، داستانی که می‌تونه شیرین و یا تلخ باشه. اونی که همه ما سهمی درش داریم. توی این داستان، کار ما فقط جلوگیری از حوادث نیست. ما در حال خلق روایت‌های زندگی، تاب‌آوری و مراقبت هستیم. کار ما فقط درباره اعداد و ارقام و مقررات نیست. ما همه مسئولیم که سلامتی را در رأس ارزش‌های داستان زندگیمون قرار بدیم و این پیام رو به همه انتقال بدیم که جان انسان‌ها ارزشمندتر از هر عدد و رقمیه و هیپچ تولیدی ارزش به خطر انداختن جان ما رو نداره. این کتاب دنبال اینه که به همه بگه: "سلامتی تاجیه که آدم سالم رو سرش داره. اما فقط یه بیمار می‌تونه اونو ببینه"

فصل اول؛ رویکرد آسیب صفر 19
"حادثه صفر" و "آسیب صفر" 20
مدل مفهومی موفقیت در استراتژی‌های کنترل ریسک 22
دیسیپلین 22
یکپارچگی 23
استانداردسازی 23
خطوط قرمز و میان‌برهای ایمنی و سلامت شغلی 24
میان‌بر 25
اجتناب از میان‌برهای ایمنی 27
عدم رعایت توالی کار (پراکندگی زمانی اجرای کار) 29
مصالحه یا سازش در ایمنی 30
ساده انگاری 32
نگرش موقت محور 33
سکوت 35
کنترل خسارات و آسیب‌ها 40
مبانی نظری و اصول حاکم بر تفکر "آسیب صفر" 41
اصول حاکم بر نظام‌های «آسیب صفر» 43
توصیه‌ به رهبران سازمان 44
بازخورد 44
موضع شفاف رهبر و مدیر در قبال ایمنی و سلامت شغلی 47
برنامه عملکرد فردی 49
وابستگی به مسیر 52
زمینه تصمیم‌گیری‌های گذشته و سوابق آنها 53
ریسک‌های تجمعی و رفتار سازمانی 53
حلقه‌های بازخورد و افزایش بازده 53
تأثیر استرس شغلی 54
فصل دوم؛ مفاهیم بلوغ در ایمنی و سلامت شغلی 55
عناصر فرهنگ ایمنی سازمان 57
منحنی بردلی 57
پیشگامان توسعه مدل‌های بلوغ 60
رابطه بلوغ ایمنی و فرهنگ 62
زیر ساخت‌های فرهنگ 64
شایستگی و صلاحیت 64
اجزای صلاحیت 66
مهارت‌های سازمانی ذهنی 70
تصمیم‌گیری 72
انواع مدل‌های تصمیم‌گیری 73
روابط کلیدی بین تصمیم‌گیری و بلوغ ایمنی 73
مسئله و حل آن 74
انواع مسائل 75
اهمیت حل مسئله 75
تفکر نقادانه 77
اهمیت تفکر انتقادی 78
توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی 79
مهارت‌های ارتباطی 81
جنبه‌های کلیدی مهارت‌های ارتباطی 81
اهمیت مهارت‌های ارتباطی 82
مهارت مدیریت ارتباطات 83
توسعه مهارت‌های مدیریت روابط 85
خودآگاهی 86
جنبه‌های کلیدی خودآگاهی 86
اهمیت خودآگاهی 87
راههای تقویت خود آگاهی 88
هم‌دلی 89
مدیریت احساسات 90
مدیریت استرس 92
جنبه‌های کلیدی مدیریت استرس 92
استعداد 94
رابطه بین سه مؤلفه 97
نگرش 97
ارزش 100
درک از ریسک 103
خطاهای ادراکی توسط استرسورهای فیزیکی 104
فیلترینگ و انتخاب به عنوان فاکتورهای ادراک 104
نظریه‌های مربوط به درک ریسک و تحمل ریسک 105
فصل سوم؛ مسیر بلوغ 109
اعصار ایمنی 110
ارکان فرهنگ 118
فرهنگ عدالت محور (just culture ) 118
اصول فرهنگ عدالت محور 119
اصول کلیدی فرهنگ عدالت محور 120
نیازمندی‌های فرهنگ عدالت محور اثر بخش 120
درس آموزی 120
تحقیق و تفحص رویدادها 124
جزئیات روش تحقیق و تفحص حوادث: 124
نقش رهبری در مسیر بلوغ 125
چالش‌های کلیدی مسئولیت‌پذیری در رهبری 126
کمال‌گرایی 128
ویژگی‌های کلیدی کمال‌گرایی 129
انواع کمال‌گرایی 129
استراتژی‌های مقابله با کمال گرایی 130
انواع مسئولیت‌پذیری 130
تفاوت مسئولیت‌پذیری با قبول مسئولیت 132
شاخصه‌های یک فرد مسئولیت‌پذیر 134
سه گام برای تقویت پاسخ‌گویی در رهبری 135
پاسخ‌گویی سازمانی 135
شش زمینه پاسخ‌گویی رهبران 137
برای بازخورد مؤثر به کارکنان چه نکاتی را باید در نظر داشت؟ 141
مدل‌های بلوغ 144
عناصر فرهنگ ایمنی سازمان 148
سطوح پنجگانه بلوغ فرهنگ ایمنی 149
سطح اول: مرحله ظهور 150
سطح دوم: مدیریتی 151
سطح سوم: مشارکتی 151
سطح چهارم: همکاری 152
سطح پنجم: بهبود مستمر 152
مدل ایمنی دوپونت 153
اصول سیستم مدیریت ایمنی دوپونت 153
منحنی بردلی 155
روش ارزیابی مدل دوپونت 157
نحوه محاسبه قوت نسبی فرهنگ (RCS) 158
مدل فرهنگ ایمنی حمل و نقل ریلی اروپا 159
بخش اول: الگوهای رفتاری 160
بخش دوم: توانمندساز‌های فرهنگ 161
بخش سوم: اصول ایمنی حمل و نقل 162
مدل شاخص بلوغ سلامت 164
اعتقادات کسب‌وکار (Business Beliefs) 166
عدالت (Fairness) 167
مسئولیت جمعی (Collective responsibility) 167
رهبری (Leadership) 167
یادگیری (Learning) 168
شاخص‌های پیشرو (Leading Indicators) 168
شاخص‌های پیرو (Lagging Indicators) 168
چارچوب فرهنگ ایمنی IAEA 169
تشریح مدل 170
تشریح معیارها و زیرمعیارها 172
کلیات روش ارزیابی 188
فرآیند ارزیابی 188
فصل چهارم؛ زیرساخت مدل بلوغ 191
مدل RM3 194
سیستم ارزیابی و امتیازدهی پیمانکاران HSE 197
سیستم مدیریت ایمنی حمل و نقل ریلی اروپا 199
الگوبرداری (بنچ‌مارک مدل‌های HSE) 200
فهرستی از مدل‌های بنچ مارک 202
فرآیند کلی بنچ مارک 204
بنچ مارک مدل بلوغ HSE 205
روش ارزیابی 206
فرهنگ به عنوان زیرساخت بلوغ در HSE 206
عوامل داخلی و خارجی تأثیر گذار بر فرهنگ 206
آنالیز PEST 206
مزایای سبک رهبری مشارکتی 211
ایجاد تعادل 211
مزایای یک سبک رهبری سازگار 212
ویژگی‌های رهبران بی میل 213
غلبه بر بی میلی 214
رسیدگی به موارد عدم انطباق 216
ویژگی‌های رهبران بی‌تفاوت 216
پیامدهای رهبری بی‌تفاوت 217
استراتژی‌های مبارزه با بی‌تفاوتی 217
برخی زیر ساخت‌های کلیدی بلوغ ایمنی و سلامت شغلی 219
مستندات بالا دستی مانند خط‌مشی 221
فرهنگ ایمنی 222
مسیر اثر گذاری زیر ساخت‌های فرهنگ و بلوغ 224
شایستگی و صلاحیت 225
تئوری کلاسیک وابسته به شرایط 229
تئوری شرطی شدن عامل (operant condition) 230
انواع فرهنگ‌های سازمانی 238
1)فرهنگ قدرت 238
2)فرهنگ نقش Role Culture 239
3)فرهنگ وظیفه 240
ویژگی‌های کلیدی فرهنگ وظیفه 240
4)فرهنگ فردی 242
فاکتورهای تأثیرگذار بر فرهنگ ایمنی 243
سازمان با قابلیت اطمینان بالا 247
سازمان‌های با حادثه پایین 248
مدل فرهنگ ایمنی ریزون 249
1)فرهنگ آگاهانه 250
2)فرهنگ گزارش‌گری 251
3)فرهنگ عدالت محور 252
4)فرهنگ یادگیری 254
5)فرهنگ انعطاف‌پذیر 255
علائم و نشانه‌های فرهنگ ضعیف از دیدگاه ریزون 257
چارچوب فرهنگ ایمنی 257
رابطه بین فرهنگ ایمنی و خروجی‌ها 258
عناصر فرهنگ ایمنی 259
انواع شیوه‌های تغییر رفتار 264
عوامل فردی 266
تکنیک‌های غربالگری اصلی و آسیب حواس 269
خطاهای ادراکی توسط استرسورهای فیزیکی 270
درک و ارزیابی ریسک 270
درک و محدودیت‌های عملکرد انسانی 271
فیلترینگ و انتخاب به عنوان فاکتورهای ادراک 271
فرآیندهای شناختی 271
فرآیند آنلاین تصمیم‌گیری 271
فرآیند آفلاین تصمیم‌گیری 272
انگیزش و توانمندسازی 272
طرح‌های ارزیابی 273
شرایط سازمانی مورد نیاز در موفقیت برنامه‌های تغییر رفتار 274
انواع رهبری 275
سبک‌های رهبری 277
سطوح بلوغ 277
مزایا و معایب سبک‌های رهبری 277
مزایای رهبری مؤثر در ایمنی و سلامت شغلی 279
رابطه بین رهبری اثربخش و مشارکت پرسنل 281
فرهنگ ایمنی سازمان 282
اثرات فاکتورهای فرهنگ سازمانی بر رفتار فردی 282
ارتقای فرهنگ مثبت ایمنی 284
فاکتور‌های مؤثر در کاهش فرهنگ ایمنی 285
متغیر‌های کلیدی رفتار 288
فصل پنجم؛ موفقیت در دستیابی به بلوغ و ذهنیت آسیب صفر 293
ایمنی 1 300
ایمنی 2 300
ایمنی 3 300
مسئولیت ایمنی 300
ایمنی ۴ 301
ویژگی‌های کلیدی ایمنی ۴ 301
مزایای ایمنی ۴ 302
مؤلفه‌ها و ویژگی‌های کلیدی مدل‌های بلوغ ایمنی عبارتند از: 304
قدرت تغییر یک پارادایم و الگو 304
مزایای مدل‌های بلوغ ایمنی برای بهبود پارادایم‌های سازمانی 306
پیاده‌سازی مدل‌های بلوغ ایمنی 307
ماندگاری در فضای گذشته و رویکردهای تغییر داده نشده 308
شایستگی‌های فردی توسعه نیافته 311
فعالیت‌های توسعه فردی 312
برخی از دام‌های رایج برای جلوگیری از رشد فردی 314
چگونگی بالانس توسعه فردی با مسئولیت‌های شغلی 315
مهارت‌های نرم 317
مهارت‌های نرم در ایمنی و سلامت شغلی 318
وابستگی به مسیر 319
وابستگی به مسیر چگونه در حوادث محل کار تأثیر می‌گذارد؟ 320
مکانیسم‌های وابستگی مسیر در ایمنی محل کار 321
رابطه بین وابستگی مسیر و تصمیم مدیریت 322
فقدان توجه مؤثر به اثرات اقتصاد بر بلوغ و آسیب صفر 324
هزینه ایمنی ضعیف چقدر است؟ 324
هزینه‌های ارزیابی 325
هزینه‌های خرابی/شکست/ نقص‌های داخلی 325
هزینه‌های خرابی/ شکست/ نقص خارجی 325
هزینه‌های پیشگیرانه 326
هزینه ایمنی و اهداف سازمانی 326
تأثیر اقتصاد بر بلوغ ایمنی و آسیب صفر 327
تحمل ابهام پایین و اطمینان افراطی 328
ویژگی‌های تحمل ابهام 329
اهمیت تحمل ابهام 329
کمک به آسیب صفر 330
رابطه بین تحمل ابهام و توسعه فردی 332
نقش تحمل ابهام در ابعاد مختلف توسعه فردی 332
تأثیر تحمل ابهام بر حوادث شغلی 335
۱. تعریف بلوغ سازمانی و تحمل ابهام: 336
۲. تأثیر بلوغ سازمانی بر تحمل ابهام 336
۳. تأثیر تحمل ابهام بر بلوغ سازمانی 336
اطمینان افراطی 337
اثرات بر بلوغ ایمنی 337
عدم توجه مؤثر به چابکی فردی و سازمانی 338
جنبه‌های کلیدی چابکی 338
اهمیت چابکی منابع انسانی 339
فصل ششم؛ مسیر سوم 343
کار: دوست یا دشمن ایمنی؟ 344
تضاد پنهان: کار در برابر ایمنی 345
تصمیم‌سازی هوشمندانه در مرز کار و ایمنی 346
اصول تصمیم‌سازی هوشمندانه 347
ابزارها و رویکردهای کمک‌کننده 347
تحلیل روانشناسی سازمانی 348
نمونه مدیریتی 350
نمونه‌های بین‌المللی و درس‌های آنها 351
سازمان بالغ در ایمنی و تصمیم‌گیری هوشمندانه و پیشگیرانه 353
بخش اول: ضرورت انتخاب مسیر سوم 353
لایه‌های روانی تصمیم 354
مسیر سوم به‌عنوان یک مهارت 354
بخش دوم: ویژگی‌های رهبر ایمن و بازتاب آن در عمل 355
برخی ویژگی‌های رهبر ایمن در سازمان بالغ 355
بخش سوم: تصمیم‌گیری پیشگیرانه در شرایط خاکستری 357
اصول تصمیم‌گیری پیشگیرانه در شرایط خاکستری 357
اصل ۱: توقف کوتاه 357
اصل ۲: تصمیم‌گیری بر مبنای خطر، نه داده کامل 358
اصل ۳: اصل سه سیگنال – Three Signals Rule 358
اصل ۴: کاستن از پیچیدگی – Reduce the Grey 358
اصل ۵: انتخاب راهی که قابلیت برگشت دارد 358
ابزارهای عملی برای شرایط خاکستری 359
خطرات تصمیم‌گیری در شرایط خاکستری 359
دنیای خاکستری تصمیم‌ها 360
روایت یک تصمیم درست 360
روانشناسی پیشگیری 360
بخش چهارم: پیامدهای نادیده گرفتن مسیر سوم 361
روایت یک هشدار واقعی 362
بخش پنجم: جمع‌بندی و توصیه‌های عملی برای رهبران 363
۱. خودآگاهی و شناخت محیط 363
۲. حضور فعال و لمس واقعیت 363
۳. شنیدن و اعتمادسازی 363
۴. تصمیم‌گیری پیشگیرانه 363
۵. شجاعت مسئولیت‌پذیری 364
۶. یادگیری مداوم 364
۷. انتقال فرهنگ به سازمان 364
سواد ایمنی برای رهبران 364
بخش اول: تعریف و اهمیت سواد ایمنی 364
روایت یک تجربه واقعی 365
بخش دوم: مهارت‌های کلیدی سواد ایمنی برای رهبران 365
۱. شناسایی خطر (Hazard Identification) 365
۲. تحلیل رفتار سیستم و انسان (Behavioral and System Analysis) 365
۳. پیش‌بینی حادثه (Incident Prediction) 366
۴. تصمیم‌گیری در شرایط خاکستری (Decision-Making in Gray Areas) 366
۵. انتقال و آموزش فرهنگ ایمنی (Safety Culture Communication) 366
بخش سوم: ابزارها و روش‌های عملی برای ارتقای سواد ایمنی 366
۱. شاخص‌های هشدار زودهنگام (Early Warning Indicators) 367
۲. جلسات بازخورد و یادگیری مستمر (Feedback and Continuous Learning) 367
۳. ابزارهای دیجیتال و داده‌محور (Digital and Data-Driven Tools) 367
۴. سناریوهای تمرینی و شبیه‌سازی (Scenario-Based Training) 367
۵. ایجاد شبکه‌های اعتماد و تیم‌های واکنش سریع (Trust Networks and Rapid Response Teams) 368
بخش چهارم: ارتباط سواد ایمنی با مسیر سوم و پایداری سازمانی 368
فصل چهارم: تفاوت رهبری روزمره و رهبری حادثه‌ای 369
بخش اول: مقدمه 369
بخش دوم: ویژگی‌های کلیدی رهبران حادثه‌ای (بازنویسی تشریحی) 370
بخش سوم: تصمیم‌گیری تحت فشار و مدیریت تعارض تولید و ایمنی 371
بخش چهارم: اثرات رهبری حادثه‌ای بر فرهنگ سازمانی و پایداری 372
حضور فعال و لمس واقعیت 373
تصمیم‌گیری سریع و پیشگیرانه 373
مدیریت احساسات و فشار تیم 374
الگوی عملی و یادگیری مستمر 374
اثرات بر فرهنگ سازمانی و پایداری 374
نمونه‌های دیگر صنعتی 374
فصل پنجم: توسعه فرهنگ مسیر سوم و تقویت رهبری ایمنی و بهره‌وری 375
تثبیت فرهنگ مسیر سوم 377
فصل ششم: پیاده‌سازی مسیر سوم در عملیات و مدیریت پروژه‌ها 377
فصل هفتم: مسیر سوم، ماشین لرنینگ و پیش‌بینی حوادث 379
فصل هشتم: اقتصاد رفتاری و مسیر سوم 381
منالع و ماخذ 385